„Als je onder de motorkap van de Europese economie kijkt, zie je een extreem dynamische en veelzijdige mkb-economie”, stelt Robert Verwaayen. „In de gehele Europese Unie gaat het om zo’n 26 miljoen bedrijven. Juist voor deze bedrijven zijn de potentiële toepassingsmogelijkheden van AI zeer kansrijk. Gek genoeg zie je dit alleen veel te weinig terug in de stroom recente rapporten over het Europese concurrentievermogen.”
Verwaayen doet daar nu zelf iets aan. Na een reeks eerdere succesvolle techinvesteringen lanceerde hij in 2014 durfkapitaalfonds Keen Venture Partners met partners Ben Verwaayen (ex-ceo van British Telecom en Alcatel-Lucent) en Alexander Ribbink (ex-coo van TomTom). Keen werft nu voor een nieuw fonds van 150 miljoen euro, gericht op AI-oplossingen voor het mkb.
Lees ook: Twee totaal verschillende ondernemers starten AI-bedrijf: ‘Wij wilden niet nóg zo’n AI-tool bouwen die in een la verdwijnt’
IT-investeringen bleken te risicovol
Het Europese mkb opereert veelal in de fysieke economie, zoals logistiek, bouw, horeca en de maakindustrie. „De marges zijn daar over het algemeen wat lager, en dat zorgt voor permanente druk om meer met minder mensen te doen”, stelt Verwaayen. „ERP-systemen en allerlei clouddiensten lieten ze daardoor vaak links liggen, want daarvoor moet je al snel ook weer een of twee extra IT’ers aannemen. Voor veel van deze ondernemers is dat simpelweg een te grote en te risicovolle investering.”
„Het grote gebruiksgemak van AI neemt die drempel weg. Daarbij rekenen aanbieders vaak af op basis van het werkelijke gebruik. „Die combinatie van variabele kosten en toegankelijkheid is ideaal voor het mkb”, stelt hij. „De meeste investeerders richten zich tot dusver op de budgetten van grote bedrijven. Wij zien dat anders. Wij richten ons juist op AI-startups die oplossingen voor het mkb bouwen. In dat segment van de economie verwachten wij namelijk de grootste impact van de AI-golf. Mkb’ers hebben relatief het meest te winnen bij deze nieuwe technologie.”
“Mkb’ers hebben relatief het meest te winnen bij deze nieuwe technologie”
Robert Verwaayen
Azumuta haalt vakkennis uit hoofden
Om dat concreet te maken, geeft Verwaayen een aantal voorbeelden van mkb-gerichte startups, uit het eigen portfolio en daarbuiten. Het eerste voorbeeld is het Belgische Azumuta. „In veel kleinere maakbedrijven zit de kennis van hoe machines precies werken vooral in de hoofden van ervaren medewerkers”, vertelt hij. „Die verdwijnt als mensen weggaan, en het overbrengen ervan op nieuwe medewerkers is vaak een tijdrovend proces. Deze startup heeft daar een oplossing voor.”
De AI-software van Azumuta legt dat soort ervaringskennis op zeer efficiënte wijze vast en vertaalt die kennis in toegankelijke instructies voor andere medewerkers. Verwaayen: „Zo valt er veel minder weg als een ervaren medewerker vertrekt, en kun je nieuwe medewerkers veel sneller, makkelijker en dus goedkoper inwerken. Tegelijk is die data ook direct toegankelijk voor andere machines. De inzet van robots om onderdelen van het proces te automatiseren wordt zo ook voor mkb-bedrijven straks veel makkelijker.”
Sibill speelt voor kunstmatig intelligente cfo
Een tweede terrein waarvan Verwaayen veel verwacht, is de financiële huishouding. Denk aan een restauranthouder die aan het eind van de maand op zondagavond om tien uur aan de keukentafel zit en offertes en facturen bij elkaar sprokkelt om toch weer op het laatste moment de btw-aangifte te doen. „Natuurlijk groeide de markt voor allerhande specifieke oplossingen die dit zouden regelen de laatste jaren al sterk”, weet hij. „Maar dankzij het vermogen van AI om met alle voorkomende systemen te ‘praten’ ontstaan nu echt totaaloplossingen.”
Het Italiaanse Sibill trekt bijvoorbeeld facturen, bonnen en bankdata samen tot één overzicht van cashflow en openstaande betalingen. Het platform verbindt de bankrekeningen via PSD2 met het e-facturatiesysteem van de Italiaanse belastingdienst en legt zo automatisch de link tussen bankafschrift en factuur. Verwaayen: „Klanten besparen er gemiddeld zo’n vijf uur per week mee. Naarmate het datagedreven inzicht groeit neemt het systeem de boekhouding steeds verder over, als een kunstmatig intelligente cfo.”
Cato regelt papierwinkel publieke aanbestedingen
Andere belangrijke mkb-uitdagingen waarin AI een belangrijke rol kan spelen, zijn volgens Verwaayen het omgaan met complexe wet- en regelgeving. „Kijk bijvoorbeeld naar de vaak enorme papierwinkel die bedrijven op orde moeten krijgen bij aanbestedingen voor gemeenten en andere publieke opdrachtgevers. Veel mkb-bedrijven moeten daarvoor tegenwoordig een specialist inhuren”, weet Verwaayen. „Kostbaar, zeker als die uiteindelijk ergens op pagina 300 een voorwaarde vindt waar het bedrijf niet aan kan voldoen.”
Het eveneens Italiaanse Cato automatiseert het volledige proces van overheidsaanbestedingen. De ruim één jaar oude startup analyseert aanbestedingen uit ruim 27.000 bronnen. Op basis van de resulterende kennis beoordeelt het AI-native platform welke tenders realistisch haalbaar zijn voor het bedrijf, en kan het een groot deel van de vereiste documenten automatisch invullen: een tijdsbesparing tot 80 procent op administratieve taken. „In thuismarkt Italië groeit deze startup dan ook al razendsnel”, constateert Verwaayen tevreden.
“Dankzij de nieuwe generatie AI-mogelijkheden wordt het nu mogelijk om voor unieke uitdagingen een oplossing op maat te ontwikkelen”
Robert Verwaayen
Elk bedrijf heeft zijn eigen uitdagingen
Verwaayen en zijn partners kijken ook met grote interesse naar de mogelijkheden voor mkb’ers om zelf software te ontwikkelen. „Het Berlijnse n8n en het Nederlandse Lleverage maken dat nu bijna kinderlijk eenvoudig”, weet hij. „Bij n8n sleep je op het scherm blokjes naar elkaar toe: je mail, je agenda, je webshop en een AI-model, tot er een proces staat dat vanzelf loopt.”
Maatwerksoftware was altijd ongrijpbaar voor het mkb. „Ondernemers moesten zich daardoor plooien naar de mogelijkheden van standaardpakketten”, constateert Verwaayen. „Terwijl elk mkb-bedrijf unieke behoeften en uitdagingen heeft. Dankzij de nieuwe generatie AI-mogelijkheden wordt het nu mogelijk om voor al die unieke uitdagingen een oplossing op maat te ontwikkelen. Dat is precies het soort oplossingen dat wij met ons nieuwe investeringsfonds willen ondersteunen.”
Lees ook: AI is mensenwerk, zegt Arko van Brakel: ‘Zie het als iemand met wie je voortdurend samenwerkt’
