De deelnemende bedrijven vertegenwoordigen een gezamenlijke omzet van zo’n vijftig miljard euro en ruim 200.000 medewerkers. Ze gaan zich hardmaken voor economische spelregels die duurzaam ondernemerschap versterken. Het zijn niet alleen grote bedrijven die meedoen, ook duurzame koplopers zoals Seepje, Dopper en Food for Skin scharen zich achter het akkoord.
Het Ondernemersakkoord 2030, een directe handreiking naar de politiek in reactie op het regeerakkoord 2026-2030, berust op drie pijlers: behoud van grondstoffen, samenwerken met de natuur en een eerlijk speelveld voor verantwoordelijk ondernemen.
Een ander geluid van de voorlopers
De bedrijven hebben hierin vastgelegd wat ze gaan doen: meer biologische producten inkopen, biobased materialen vaker toepassen en tweedehands producten opschalen. Het gaat om bedrijven uit allerlei sectoren: van retail en chemische industrie tot agrifood en dienstverlening. Vijf politieke partijen ondertekenden het akkoord: D66, PRO, ChristenUnie, Volt en 50Plus.
“Het allerbelangrijkste is dat we nu iets concreets hebben om de doelstellingen waar te maken”
Ankie van Wersch Future Up
Ankie van Wersch, directeur van Future Up (het voormalige MVO Nederland) en initiatiefnemer van het akkoord: „De ceo’s voelen zich er verantwoordelijk voor dat de welvaart die zij creëren ook in de toekomst standhoudt. Dat doen ze door hun economische kracht te verbinden aan oplossingen die natuur, samenleving en onze strategische autonomie versterken. Het allerbelangrijkste is dat we nu iets concreets hebben om de doelstellingen waar te maken, met serieuze handvatten die binnen het coalitieakkoord passen.”
Aanvulling op rapport Wennink
Volgens Van Wersch is het Ondernemersakkoord een aanvulling op het rapport van Peter Wennink over het toekomstige verdienvermogen van Nederland. „Wennink stelt alleen dat groei nodig is om de oplossingen voor maatschappelijke problemen te bekostigen. Daar zijn we het niet mee eens en wij zeggen: het gaat erom het bedrijfsleven juist in te zetten om maatschappelijke problemen op te lossen. En zo een economie te bouwen die onze toekomstige welvaart versterkt, in plaats van de natuur en grondstoffen uit te putten. Verder focust Wennink op technologische innovatie. De crux is in onze ogen niet alleen technologische innovatie, maar ook samenwerking op het gebied van innovatie.’’
Het akkoord is gisteren gepresenteerd tijdens een ceo-diner in Naturalis Biodiversity Center. Hier kwamen de ceo’s en politici bijeen om het akkoord officieel te ondertekenen. Future Up overhandigt het Ondernemersakkoord 2030 op 8 oktober aan minister-president Rob Jetten en minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven.
De bedrijven die het akkoord hebben ondertekend, beloven achttien concrete doelen. Zo beloven ze natuurimpact meetbaar te maken en regeneratieve teelt te stimuleren. De politieke partijen committeren zich aan 21 prioriteiten, zoals het afbouwen van destructieve subsidies en het versnellen van vergunningen voor verduurzaming. Ook zetten ze zich in voor de zogeheten ‘tax shift’, waarbij arbeid goedkoper wordt en fossiel gebruik juist duurder. Dat betekent onder meer het afbouwen van fossiele brandstoffen en het inzetten op het gebruik van circulaire materialen om leveringszekerheid en onafhankelijkheid te garanderen.
Daarnaast moet concurrentie volgens de ondertekenaars verschuiven van prijs naar waarde. Bedrijven beloven transparantie en eerlijke inkoopprijzen. Zo vraagt het akkoord de politiek hard in te grijpen tegen met name Aziatische onlineplatforms en importkanalen die Europese regels ontduiken.
Van Wersch benadrukt dat het Ondernemersakkoord 2030 meer is dan een papieren exercitie. „Bedrijven willen zich ook echt committeren aan het akkoord. Dit is bovendien de start van een serieuze samenwerking tussen bedrijven onderling, maar ook tussen het bedrijfsleven en de politiek. We zullen in de Tweede Kamer ook regelmatig updates geven.’’
‘Intenties Ondernemersakkoord 2030 zijn goed’
Jack van der Veen, emeritus hoogleraar Supply Chain Management aan Nyenrode Business Universiteit, noemt het akkoord in eerste instantie een lovenswaardig doel. „Mijn duim gaat omhoog wanneer 100 ceo’s en enkele politieke partijen zich inzetten voor het behoud van grondstoffen, samenwerking met de natuur en een gelijk speelveld. Aan de andere kant: wat gaan ze concreet doen? Hoe ziet hun agenda er precies uit? Welke pijn gaan ze lijden? Welk commitment geven ze af? Dat zie ik er niet in terug.’’
Van der Veen heeft volgens eigen zeggen veel gestudeerd op ketensamenwerking. „Niemand is tegen ketensamenwerking: het is beter, goedkoper en innovatiever. Het gebeurt alleen niet of nauwelijks. Omdat het niet business as usual is. Omdat je een ander iets moet gunnen. Je moet op korte termijn pijn lijden om op de lange termijn iets te kunnen bereiken. Je moet minder sturend zijn. Dat alles maakt echt samenwerken zo ingewikkeld. En zo kijk ik ook naar dit akkoord, dat zonder twijfel met de beste intenties is gemaakt. Maar hoe gaan ze door de pijn heen? Daar zie ik niet in terug. Er wordt geen geld voor vrijgemaakt en er zijn geen duidelijke plannen.’’
“De ondertekenaars moeten beseffen dat het ergens ingewikkeld wordt, dat ze offers moeten brengen voor een betere toekomst. Dat onderdeel mis ik”
Jack van der Veen Emeritus hoogleraar Supply Chain Management
Van der Veen noemt een eerlijk speelveld voor verantwoord ondernemen een open deur. „Wie wil er geen eerlijk speelveld? En er is in dit geval geen eerlijk speelveld, want een van de doelen van dit akkoord is om te concurreren met onder meer Amerika en China. China is niet van het gelijke speelveld, omdat de overheid veel industrieën subsidieert.’’
‘Maak het akkoord concreter’
Van der Veens aanbevelingen? „Maak het akkoord concreter. Wie doet wat? Geef ook aan wat de moeilijke stappen zijn, want die zijn er. Bij elke grote verandering beland je in de fase waarin je het oude loslaat, maar waarin het nieuwe nog niet goed werkt. De ondertekenaars moeten beseffen dat het ergens ingewikkeld wordt, dat ze offers moeten brengen voor een betere toekomst. Dat onderdeel mis ik. Maar om te slagen, moet het concreter.’’
Volgens Van Wersch speelt Future Up hierin een cruciale rol. „In november 2025 deden we vanuit het bedrijfsleven een oproep aan de politiek om de economie te verduurzamen. Dit akkoord, dat bedrijfsleven én politiek ondertekenen, is de volgende stap. Daarna is het aan ons om deze partijen blijvend samen te brengen en de doelen uit te werken. De transitiepijn herkennen we – juist daarom is de gezamenlijkheid van dit akkoord zo belangrijk.”
